در شمال شرقي شهر اهواز و در مسير جاده اهواز به شوشتر محوطه يي 40هکتاري وجود دارد که پس از خاکبرداري و تسطيح اراضي به محوطه يي ظاهراً هفت هکتاري منتهي مي شود که بقاياي يک شهر تاريخي پيش از اسلام است. کشف مقاديري سفال، سنگ هاي صيقل يافته، ديوار هاي خشتي، آثاري از معماري و تپه هايي که تسطيح شده اند گواه از وجود شهري مي دهد که در دل زمين وجود دارد. به رغم اينکه در سال 1380گمانه زني هايي انجام گرفته و باستاني بودن محوطه محرز شده است اما تاکنون اقدام جدي براي نجات بخشي آن و شناسايي هرچه بيشتر اين محوطه صورت نگرفته است. با آنکه برخي از باستان شناسان از وجود شهري مدفون و تاريخي در اطراف شهر اهواز خبر مي دهند، اما اداره ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان از بررسي هاي بيشتر در اين باره خودداري مي کند.
متن کامل به همراه تصاویر در ادامه مطلب
لینک ثابت
واقعا جای تاسف است که جایی مثل ایذه با آن همه تمدن و نگار کنده های عظیم و قدیمی هنوز مورد بی توجهی و نابودی است . سنگ نگاره های ایذه اگر در برخی موارد از دیگر نگاره های دیگر مهمتر نباشد ،کم ارزش تر هم نیست . تاریخ ایران تنها مربوط به تمدن اسلامی نیست - تنها مربوط به شاهنشاهی هخامنشی هم نیست و همینطور دوران ساسانی یا اشکانی .
جیرفت ،سیستان ، عیلام و ایذه و دیگر جاها نیز جزء پر ارزشی از این تمدن اند . جای تاسف است که هنوز بر روی نقوش تخت جمشید رنگ پاشیده می شود و یا غیره اما این موضوع نباید باعث شود تا توجه همگان به آن معطوف شود .اگر شما تاسف می خورید که چرا ۷۰ سال قبل فلان انگلیسی بر روی تخت جمشید یادگاری نوشته و یا چرا سربازان هندی از آن به عنوان هدف تیر اندازی استفاده کرده اند ، نباید کاری کنید که ۵۰ سال بعد فرزندانتان با دیدن خرابه های نگاره های ایذه شما را سرزنش کنند.
نگاره های ۳ هزار ساله جیرفت در وضع تاسف باری هنوز به بقای خود ادامه می دهد و هرکس به راحتی می تواند به آن آسیب برساند . و جالب اینجاست که هنوز این نگاره ها مستند سازی نشده اند چه برسد به حفاظت و .... .
خلاصه اینکه وقتی در تخت جمشید با آن همه حفاظت و حساسیت هنوز با پیچ گوشتی به جان سربازان سنگی می افتند خودتان تصور کنید که همین الان چه فاجعه ای در ایذه در حال وقوع است ، جایی که هنوز مستند سازی هم نشده !!!!!!!!!!!!!
۲.
نگار كندهاي ايذه سند هويت ندارند
زهرا کشوری
معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري مستندنگاري نگاركندهاي سه هزار ساله را ضروريترين اقدام براي نجاتبخشي اين آثار خواند.
نخستين بار نقش زن در ايذه درسه هزارسال پيش به تصوير كشيده شد
ا
يذه_خبرگزاري ميراث فرهنگي_ميراث فرهنگي_ معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي وگردشگري كشور خواستار مستندنگاري نگاركندهاي ايذه به عنوان نخستين گام براي نجاتبخشي يادمانهاي سههزار ساله كشور شد.
رنگپاشي و يادگاري نويسي روي نقش برجستههاي ايذه تا حدي وسعت گرفته كه به اعتقاد كارشناسان شايد تا چند وقت ديگر نتوان به راحتي نقش ها و خط نوشتههاي به جامانده از دوران ايلامي اين شهر را ديد. اين وضعيت به اعتراض رسانهها و گردشگران شهر ايذه منجر شدهاست.
"سياوش صابري"، مديركل دفتر محوطهها و بناهاي تاريخي كشور در گفتگو با ميراثخبر از ديدار خود ازوضعيت نگاركندهاي سههزارساله ايذه خبر داد و مستندنگاري نگاركندهاي ايلامي در شهر ايذه را نخستين و مهمترين اقدام براي نجاتبخشي اين ايلامي كشور دانست.
معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي اعتبار لازم براي مستندنگاري اين آثار را تامين ميكند.
وي مستندنگاري نگاركندهاي ايذه را يكي از اقدامات ضروري عنوان كرد و افزود:«مستندنگاري هر چه زودتر بايد انجام شود. چون در صورت وقوع اتفاقي براي اين آثار هيچ مدرك و گزارش از اين آثار براي مطالعات و نسل آينده در دست نيست.»
صابري همچنين فرهنگسازي را مهمترين بحث براي جلوگيري از تخريب آثار تاريخي اين شهر دانست.
|
علی سهیلی پور جيرفت !! تا چند سال پيش هر وقت نامش را مي شنيدم فقط يک شهرستان در جنوب شرقي استان کرمان را برايم تداعي مي کرد ولي اکنون پرفسور يوسف مجيدزاده (سرپرست کاوش هاي حوزه هليل رود) مي گويد: مجيد زاده ضمن اشاره به كشف بخشي از يك آجر كتيبه دار با دو سطر نوشته در بخش بناي يادماني محوطه ي باستاني " كُنارصندل " جيرفت نتايج پژهش هاي زبان شناسي را اين گونه اعلام كرد: |
 |
" پژوهش هاي پنج زبان شناس آمريكايي، فرانسوي، روسي، دانماركي و ايراني روي كتيبه كشف شده در جيرفت نشان داد كه خط عيلامي نوشتاري اين منطقه، 300 سال از خط نوشتاري تمدن بزرگ شوش(كتيبه ي پوزور اين شوشيناك، پادشاه عيلامي) كهن تر است. باستانشناسان احتمال ميدهند كه خط نوشتاري عيلامي از جيرفت به شوش رفته و اين خط قديميترين خط نوشتاري كشف شده باشد. وي ادامه داد: کشف خط در جيرفت علاوه بر اينکه نشان از حضور يک تمدن پيشرفته دارد مي تواند نشان دهد که ساکنان جيرفت در پنج هزار سال پيش داراي حکومت، دولت مقتدر و نظام سياسي و اقتصادي قوي بودهاند.
كاوش هاي باستانشناسي بيانگر قدمتي 8 هزار ساله براي تمدن بينالنهرين است ولي عمليات ژئوفيزيك کارشناسان فرانسوي وجود آثار باستاني مربوط به جيرفت در عمق 11 متري سطح زمين را ثابت مي كند كه اين 11 متر در علم باستان شناسي معادل 10 هزار سال تمدن است (كه قديمي تري نسخه هاي خط عيلامي در سطحي ترين لايه هاي اين منطقه به دست آمده) و اين آغاز تجديد نظر درباره آن چيزي است که بينالنهرين را خاستگاه علم ميدانست
مطالعه ي بيش از 250 مهر كشف شده در جيرفت نشان داد كه اين منطقه در هزاره سوم پيش از ميلاد چهار راه تجارت و مركز تجاري دنياي باستان بوده است. اين مطالعات اثبات كرد كه شهر باستاني كنارصندل در حوزه هليلرود چهارراه تجاري بين افغانستان، پاكستان، تاجيكستان، خليجفارس و بينالنهرين بوده است.
|
|
تعداد بسيار زيادي ابزار سنگي در جيرفت كشف شده كه تاكنون كاربرد 1315 فقره آنها شناسايي شده است. وجود اين همه آثاربدون شك نشان از يك جامعه صنعتگر فعال و ماهر دارد.
« رفيعفر » استاد دانشگاه تهران در همايش معرفي و شناخت تمدن کهن جيرفت مي گويد:
"" كارشناسان هنوز نميدانند اهالي اين سرزمين چگونه معادن اين سنگها را كشف كرده و چه تكنيكي براي ساخت آنها به كار بردهاند با توجه به ظرافت كم نظير اين آثار، نميتوان با ضربه معمولي اين آثار را ساخت. براي توليد چنين ابزاري يك فشار محاسبه شده لازم است. در ساخت اين ابزار به احتمال بسيار زياد از تكنولوژي فشار مدور استفاده شده است. "
همچنين در اولين فصل کاوش، باستان شناسان موفق به کشف يک سازه مذهبي مربوط به 2300 سال پيش از ميلاد شدند كه 200 سال كهن تر از قديمي ترين زيگوات بين النهرين، زيگورات «اورنمو» پادشاه اور سومر است که قدمت آن به 2100 قبل از ميلاد ميرسد .
تمدن در حراج ...........
|
اما بيائيم به جرايد يکي دو سال پيش نگاهي بيندازيم. نداي عتيقه هاي جيرفت را مي شود از حراجي هاي ساتبي و کريستي لندن شنيد! همه از يک فاجعه ي فرهنگي سخن مي گويند، شاهكارهاي بي نظير باستاني اين سرزمين را به اسم اشياي آسيايي در سراسر جهان مي فروشند و آنها هم كه بايد صدايشان در آيد، چشمانشان را بسته اند آخر باور کردنش سخت است، که حدود دو ، سه سال، قاچاقچيان عتيقه به صورت دسته جمعي به غارت اشياي ارزشمند جيرفت بپردازند و هيچ کس هم توجهي به آنها نداشته باشد.حفاران حرفه اي آزادانه به كار خود ادامه مي دهند! ده هزار سوراخ بر پيكر جيرفت ، ده هزار زخم بر بدنه ي تمدن ايران! عبدالعلي حسام عارفي، رئيس موزه باستان شناسي جيرفت مي گويد در سال 80 که متوجه اولين حفاري هاي غيرمجاز شدم به ده ها تن از مسئولين استان نامه نوشتم و عمق فاجعه را براي آنها شرح دادم. در آن موقع با يکي دو تن از مامورين انتظامي مشکل حل مي شد، ولي دريغ از يک جواب! مجيد زاده مي گويد اسم 30 دلال و قاچاقچي بزرگ جيرفت به مسئولان داده شد اما هيچ برخوردي با آنها نشده است . شخصي با 300 شيء در بردسير دستگير شد اما يک شب هم در زندان نماند! |
|
شايد عجيب باشد اگر پرفسور مجيد زاده براي ما از ارزش مادي اشياي جيرفت بگويد ولي امكان دارد اگر مسئولان ارزش مادي عتيقه هاي جيرفت را بدانند آن وقت براي تمدن گمشده و شناسنامه ي سوخته ي اين ملت کاري کنند!
به گفته ي بسياري از مسئولان در اين چندسال صد هزار شيء تاريخي (مربوط به جيرفت) از کشور خارج شده که قيمت هر يک از آنها بين 40 هزار يورو تا 150 هزار يورو است که اگر قيمت هر شيء تاريخي جيرفت را به طور ميانگين شصت هزار يورو فرض کنيم و آن را در عدد 100 هزار شيء ضرب کنيم 6 ميليارد يورو يا بهتر است بگوئيم 6 هزار ميليارد تومان مي شود که برابر 4 سال فروش نفت ايران است(البته با قیمت همان سالها( ! !
آري ، به يغما بردند . . . ميراث پدرانمان را !
